De cijfers van de Dienst Beheer Infrastructuur van de provincie Zuid-Holland spreken boekdelen. De uitgaven voor onderhoud van provinciale wegen en kanalen stijgen hard: volgend jaar bereiken ze een piek van ruim 120 miljoen euro, zes keer zoveel als in 2006.
Cor Geense, directeur van de Dienst Beheer Infrastructuur van de provincie Zuid-Holland, ziet hetzelfde beeld bij andere provincies en ook bij diensten zoals Rijkswaterstaat. Het inzicht dat er veel moet gebeuren, is overal doorgedrongen, weet hij. Maar hoe voorvarend de opgave wordt opgepakt, is ook een kwestie van geld. "Daarbij speelt een rol dat bestuurders onderhoud minder sexy vinden dan nieuwe projecten. Maar bedenk", zegt hij, "dat in beheer veel meer geld omgaat dan in nieuwbouw." Ook Zuid-Holland heeft een lange weg afgelegd voordat het huidige programma vorm kreeg, weet hij. Het bewustzijn dat er veel onderhoud aan kwam, ontstond al medio jaren negentig. Voordat er een uitvoeringsprogramma met bijbehorend budget gereedkwam, waren meer dan tien jaar verstreken. Het duurt volgens hem nog tot 2020 voor de achterstanden zijn ingelopen.
Postzegelwerk
Daarna is het zaak de fout uit het verleden niet te herhalen. "Onderhoud is lang postzegelwerk geweest. Op de manier: vandaag valt er een gaatje en morgen vullen we dat dan op." Grote bedragen waren daarmee veelal niet gemoeid, tenminste niet op korte termijn. Maar het onvermijdelijke moment is in zicht, dat de grens bereikt blijkt en verder uitstel van groot onderhoud de kosten op termijn alleen maar verder opjaagt. "Wegen en kunstwerken zijn vaak aangelegd in de jaren twintig van de vorige eeuw, of in de jaren zeventig", zegt Geense, "en niet ontworpen op de enorme groei van het aantal voertuigen die daarna heeft plaatsgevonden en de toename van het gemiddelde gewicht."
Juist nu de wegen overvol zijn, moeten de wegwerkers op grote schaal aan de slag en dat geeft gemor, ziet ook Geense. "Het postzegelwerk van vroeger was gedaan, voordat klagers kans hadden om zich te roeren. De grootschalige aanpak van nu heeft veel meer impact en daarom wordt communicatie, omgevingsmanagement, veel belangrijker; een vak apart."
Behalve bewoners en bedrijven in de buurt, zijn er nog verschillende andere overheden met eigen ideeën en belangen. Waterschappen, Rijkswaterstaat, gemeenten, ProRail, Staatsbosbeheer, allemaal hebben ze hun infrawerk en dat moet zoveel mogelijk op elkaar worden afgestemd. Een integrale aanpak is ook de norm binnen het provinciale programma. Onderhoudswerk en uitvoering van verbeteringen aan wegen en kanalen worden zoveel mogelijk gecombineerd.